Ngày nay, khi đất nước hòa bình, đổi mới và đời sống nhân dân ngày càng được chăm lo, cải thiện, vẫn có một lực lượng lặng thầm chiến đấu nơi ngàn mây để bảo vệ nguồn sống cho mai sau. Đó là lực lượng kiểm lâm Vườn quốc gia Bạch Mã - những con người ngày đêm giữ gìn mảng xanh nguyên sinh, bảo tồn nguồn gen động thực vật quý hiếm cho hôm nay và mai sau.

Thách thức từ địa hình và áp lực vùng đệm

     Vườn quốc gia Bạch Mã được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ diện tích 37.410 ha trải dài trên địa bàn thành phố Huế và thành phố Đà Nẵng. Đây là khu vực có địa hình đặc biệt hiểm trở, bị chia cắt mạnh bởi những dông núi dốc đứng và hệ thống sông suối dày đặc.

     Công tác quản lý càng thêm áp lực khi đời sống của một bộ phận người dân sống ở khu vực vùng đệm ven rừng còn gặp nhiều khó khăn. "Cửa rừng" trải rộng, đường vào rừng nhiều vô kể, việc người dân xâm nhập trái phép để kiếm sống bằng nghề rừng là điều rất khó kiểm soát tuyệt đối. Điều này đặt lên vai lực lượng Kiểm lâm Vườn một trọng trách hết sức nặng nề và gian khó.

Chọn yêu rừng – chọn sống xanh, tác phẩm đạt giải nhì cuộc thi "Tự hào một dải biên cương"   do Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận Trung ương tổ chức, tác giả Lê Tấn Thanh

Hành trình tuần tra và những gian lao thầm lặng

     Có theo chân các anh trong một chuyến tuần tra thực địa mới cảm nhận trọn vẹn sự vất vả và hy sinh. Mỗi tuyến đi là một thử thách vượt qua những vách đá trơn trượt, những dòng suối xiết và dông núi mênh mông. Trung bình mỗi ngày, các chiến sĩ kiểm lâm phải băng rừng hàng chục cây số, đối mặt thường trực với nguy cơ trượt ngã xuống vực sâu hoặc bị nước lũ cuốn trôi.

     Những chuyến tuần tra sâu vào vùng lõi rừng thường kéo dài từ vài ngày đến cả tuần lễ. Trên lưng mỗi người là chiếc ba lô nặng hàng chục kilôgam chứa lương thực, thực phẩm, tư trang và dụng cụ đi rừng. Giữa đại ngàn bao la, không có sóng điện thoại, không điện lưới và nguồn nước sạch hạn chế, chỗ ăn nghỉ của các anh chỉ là những chiếc lán tạm dựng khẩn trương hay chiếc võng bạt giăng tạm giữa hai thân cây. Chưa kể, các loài côn trùng độc như vắt, muỗi rừng, rết, bọ nẹt hay rắn độc luôn là mối đe dọa thường trực, dễ gây sốt rét rừng và các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm.

Từ rừng xanh đến bình yên – ảnh Lê Tấn Thanh

     Trên hành trình ấy, cả tổ công tác phải giữ sự tập trung cao độ, quan sát tỉ mỉ từng dấu hiệu nhỏ nhất: một cành cây bị gãy bất thường, một vết chân người hay dấu vết của dây bẫy để kịp thời xử lý. Kinh nghiệm định hướng, kỹ năng đi rừng và tinh thần đồng đội trở thành yếu tố sống còn. Đặc biệt là vào mùa mưa, thời tiết chuyển biến rất nhanh, sương mù dày đặc làm mất tầm nhìn, nước suối dâng cao bất ngờ buộc các anh phải dò dẫm từng bước để đảm bảo an toàn.

     Hiện nay, sự hỗ trợ của các công nghệ hiện đại như bản đồ số, thiết bị định vị GPS, bẫy ảnh và máy bay không người lái (Flycam) đã giúp ích rất nhiều cho công tác bảo tồn. Dẫu vậy, những bước chân thực địa vẫn không thể thay thế. Không thiết bị nào có thể thay thế được con người với bề dày kinh nghiệm, sự nhạy bén và khả năng ứng phó linh hoạt trước các tình huống thực tế tại rừng.

Nhịp cầu giải cứu và tinh thần phục vụ không ngơi nghỉ

     Kiểm lâm không chỉ tuần tra giữ rừng mà đôi khi còn là những "bác sĩ cứu hộ" bất đắc dĩ. Những chiếc bẫy kẹp, bẫy dây cáp nằm im lìm dưới lớp lá khô có thể tước đi mạng sống của bất kỳ loài động vật nào vô tình bước qua. Việc phát hiện và tháo gỡ bẫy luôn là nhiệm vụ trọng tâm. Có những cuộc giải cứu động vật hoang dã diễn ra nghẹt thở, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến thú rừng bị thương nặng hơn hoặc gây nguy hiểm cho chính người giải cứu. Khi một cá thể động vật được tháo bẫy an toàn, trả lại cho tự nhiên, bao mệt mỏi của các anh dường như tan biến vì hiểu rằng mình vừa gìn giữ thêm một phần sự sống cho đại ngàn.

Kiểm lâm không chỉ tuần tra mà còn cứu hộ, tác phẩm đạt giải nhì cuộc thi "Tự hào một dải biên cương"   do Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận Trung ương tổ chức, tác giả Lê Tấn Thanh

Tận tâm từng bước chân, trọn trách nhiệm vì muôn loài,  tác phẩm đạt giải nhì cuộc thi "Tự hào một dải biên cương"   do Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận Trung ương tổ chức, tác giả Lê Tấn Thanh

     Với phương châm "" Bảo vệ nguồn gen, bảo vệ cây đứng"  công tác tuần tra phải được duy trì liên tục, bất kể ngày đêm hay các dịp lễ, Tết. Chỉ cần nhận được thông tin báo hoặc có nhiệm vụ đột xuất, các anh sẵn sàng khoác ba lô lên đường ngay lập tức.

     Bên cạnh nhiệm vụ tuần tra rừng, lực lượng kiểm lâm Bạch Mã còn phải gánh vác nhiều trọng trách khác: từ việc túc trực phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) căng thẳng trong mùa khô hanh, đến công tác tuyên truyền, vận động cộng đồng vùng đệm; gặp gỡ, khuyên nhủ những đối tượng chuyên xâm lấn rừng từ bỏ nghề cũ để chuyển sang các hình thức sinh kế bền vững hơn.

     Dù áp lực công việc rất lớn, nhưng ở các anh luôn tỏa ra tinh thần lạc quan, yêu đời. Khi được hỏi về việc thu xếp thời gian cho gia đình khi phần lớn thời gian đều ở trạm và trong rừng sâu, các chiến sĩ kiểm lâm mỉm cười chia sẻ: "Gia đình và công việc luôn song hành. Chỉ cần biết cách sắp xếp thì mọi việc đều ổn thỏa. Hơn nữa, sự thông cảm, đồng hành và làm hậu phương vững chắc từ gia đình chính là động lực lớn nhất để chúng tôi an tâm công tác."

Nối dài "Sứ mệnh màu xanh" trên những hành trình mới

     Vừa qua, sau những ngày tháng trực tiếp đồng hành cùng lực lượng kiểm lâm Bạch Mã trên các tuyến đường tuần tra, nhiếp ảnh gia Lê Tấn Thanh đã thực hiện bộ ảnh "Sứ mệnh màu xanh - Lực lượng Kiểm lâm Bạch Mã và cuộc chiến giành lại sự sống". Bộ ảnh như một lát cắt chân thực, khắc họa sâu sắc hình ảnh những người giữ rừng giữa địa hình hiểm trở, vực sâu và sương mù bao phủ. Mỗi bức ảnh là một câu chuyện tôn vinh lòng quả cảm, sự kiên trì và tinh thần trách nhiệm của lực lượng kiểm lâm Bạch Mã - những "lá chắn sống" bảo vệ báu vật thiên nhiên cho muôn đời sau.

Đội Kiểm lâm - không chỉ bảo vệ tài nguyên - mà còn bảo vệ sự sống, tác phẩm đạt giải nhì cuộc thi "Tự hào một dải biên cương"   do Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận Trung ương tổ chức, tác giả Lê Tấn Thanh

     Bộ ảnh đã xuất sắc đoạt Giải Nhì cuộc thi "Tự hào một dải biên cương" do Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận Trung ương tổ chức. Đặc biệt hơn nữa, câu chuyện về màu xanh Bạch Mã đã vinh dự xuất hiện trên những trang báo của Tạp chí Heritage (Inflight Magazine của Vietnam Airlines). Đây là một cột mốc đầy tự hào, đưa hình ảnh người kiểm lâm Bạch Mã đến gần hơn với đông đảo du khách trong nước và quốc tế.

     Đối với người kiểm lâm Bạch Mã, bảo vệ rừng không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là sứ mệnh gìn giữ sự sống cho hôm nay và mai sau.

    Nơi xa xa, những cánh rừng Bạch Mã vẫn mãi mãi xanh tươi, bạt ngàn giữa mây ngàn. Màu xanh ấy chính là câu trả lời trọn vẹn nhất, khẳng định sự hy sinh thầm lặng của các chiến sĩ Kiểm lâm Vườn quốc gia Bạch Mã là vô cùng cao quý và đầy ý nghĩa.

Kiều Ninh – Minh Tâm